نکته: این ویراست پس از اعمال نظرات کارشناسان و تایید مدیران ابلاغ خواهد شد بنابرین فعلا قابل استناد و اجرا نیست.   

خدمات مرجع، به منظور پاسخ گویی بهتر و سریعتر به پرسش های مراجعان ارائه می شود. ظهور نیازهای اطّلاعاتی جدید در جامعه، توجّه بیشتر به ارائه ی خدمات در بخش مرجع را می طلبد. به منظور ارائه ی خدمات مفیدتر و مؤثّرتر در این بخش، دستورالعمل ذیل تدوین و برای اجرا ابلاغ می شود.

مادّه 1) اهداف

·         تسریع و تسهیل در یافتن اطّلاعات مورد نیاز مراجعان؛

·         ارتقای جایگاه کتابخانه در جامعه از طریق ارائه ی خدمات مرجع؛ و

·         یکسان سازی ارائه ی خدمات مرجع در کتابخانه های عمومی.

مادّه 2)  تعاریف

خدمات مرجع: فعّالیّت هایی به منظور کمک و راهنمایی به مراجعان به خصوص در مورد واکاوی های علمی و یافتن اطّلاعاتی تازه در مورد موضوع های مختلف که توسط کتابدار به مراجعان کتابخانه ارائه می شود.

منابع مرجع: مجموعه ای از اطّلاعات منظّم و سازمان یافته برای پاسخ گویی سریع به سؤالات مراجعان. این منابع امانت داده نمی شوند و در بخش مرجع نگهداری می شوند و فقط در کتابخانه باید از آن استفاده کرد. 

کتابدار مرجع:  کتابداری که مسئولیّت پاسخ گویی به سؤالات مراجعان را با استفاده از منابع اطّلاعاتی بر عهده دارد.

مادّه 3) شرایط استفاده از بخش مرجع

31. تمامی اعضای دارای کارت عضویّت کتابخانه، مجاز به استفاده از این بخش هستند.

تبصره. استفاده موردی افراد غیر عضو از منابع بخش مرجع بلامانع است.

32. منابع موجود در بخش مرجع مطابق با دستورالعمل امانت منابع اطّلاعاتی، مختص استفاده در داخل کتابخانه است و بیرون بردن آن ممنوع است.

مادّه 4) ساعات کار مرجع

4-1. ارائه خدمات بخش مرجع - مستقل یا کنار مجموعه - در تمام ساعات کار کتابخانه ضروری است.

مادّه 5) فضای و تجهیزات بخش مستقل مرجع

5-1. حداقل فضای این بخش 25 متر مربع در نظر گرفته شود.

5-2. مهم ترین ملاک های انتخاب تجهیزات این بخش عبارتند از:  رعایت استاندارد فنّی تجهیزات، زیبایی ظاهری، هماهنگی لوازم با یکدیگر و سودمند بودن.

برای گزینش تجهیزات و فضاسازی این بخش به استانداردهای مربوط به تجهیزات کتابخانه های عمومی که از سوی اداره کل امور عمرانی نهاد تدوین و تنظیم شده است، مراجعه کنید.

 

جدول 1. حداقل ملزومات و تجهیزات بخش مرجع مستقل

ردیف

نام تجهیزات

تعداد

1

قفسه کتاب

6

2

میز مطالعه

با حداقل 6 نفر ظرفیت

3

صندلی مطالعه

متناسب با میزهای مطالعه

4

میز رایانه

2

5

صندلی گردان

2

6

دستگاه رایانه (کتابدار و مراجعه کننده)

2

7

دستگاه 4 کاره (روگرفت، چاپ، نمابر، اسکن)

1

 

5-3.  کتابدار بخش مرجع کتابخانه باید به اینترنت دسترسی داشته باشد و در صورت لزوم برای مراجعان خدمات جستجو ارائه کند.

5-4. حداقل منابع بخش مستقل شامل 500 نسخه کتاب مرجع است.

ماده 6) کتابدار بخش مرجع

6-1. کتابدار بخش مرجع باید دارای ویژگی های خاصی باشد که برخی از مهم ترین آنها عبارتند از:

·         برخورداری از دانش مواد و خدمات کتابخانه ای (حداقل کارشناسی کتابداری و آشنا به راهبردهای جستجو در پایگاه های اطّلاعاتی)؛

·         آشنایی با منابع مرجع؛

·          علاقمندی و تعهد نسبت به کار؛ 

·         بهره مندی از حافظه قوی؛ 

·         صبور و پایدار و پر انرژی؛  

·         دارای نظم و دقّت؛

·         دارای حسن برخورد اجتماعی و توانایی تعامل مناسب با مراجعان؛

·         رفتار صمیمانه توأم با احترام با مراجعین؛

·         خردمندی و احتیاط لازم برای پرداختن به پرسش های احتمالاً محرمانه یا حساس.

ماده 7) ابلاغ

این دستورالعمل در 7 مادّه تدوین و تنظیم شد و از زمان ابلاغ لازم الاجراست.