این ویراست پس از اعمال نظرات کتابداران 

و تایید نهایی دبیرکل محترم ابلاغ خواهد شد بنابرین فعلا قابل استناد و اجرا نیست. 


نشریّات ادواری از جمله ابزارهای اطّلاع رسانی و اشاعه دانش به شمار می آیند. این منابع تازه ترین و آخرین اطّلاعات را در تمامی زمینه ها عرضه می کنند. از گذشته تاکنون، کتابخانه ها کوشیده اند تا نشریّات ادواری و روزنامه های مورد نیاز مراجعان را گردآوری کنند و در اختیار اعضا قرار دهند. به منظور یکسان سازی ارائهی خدمات در بخش نشریّات کتابخانه های عمومی نهاد، این دستورالعمل به شرح ذیل تدوین و برای اجرا ابلاغ می شود.


مادّه 1) اهداف

دسترس پذیر ساختن نشریّات ادواری برای مراجعه کنندگان؛ 

یکسان سازی ارائهی خدمات در بخش نشریّات کتابخانه های عمومی. 


مادّه 2) تعاریف

نشریّات ادواری یا پیایندها: نشریّاتی که به طور مسلسل و در فاصله ی زمانی معین یا غیر معین منتشر می شوند و به طور نامحدود انتشار آنها ادامه می یابند. 


ماده 3) شرایط استفاده از بخش نشریّات

3-1.  فعّالیّت بخش نشریّات (اعم از مستقل یا کنار مجموعه) و ارائه خدمت به مراجعین در تمام ساعات کار کتابخانه الزامی است.

3-2.  استفاده موردی افراد غیر عضو از نشریّات در محل بلامانع است.

3-3. شماره آخر وصول شده هر نشریّه باید در محل استفاده شود و امانت آن مجاز نیست. 

3-4. کتابدار کتابخانه (بجز کتابخانه های مرکزی) موظف است با در نظر گرفتن فضای کتابخانه و مخاطبان، برای مجلات تاریخ گذشته (غیر از شماره آخر) یکی از روش های زیر را انتخاب کند:

الف: در پایگاه نشریات ثبت و حداکثر تا یکسال پس از تاریخ نشر در چرخه امانت قرار گیرد. حداکثر تعداد مجاز 1 نسخه و به مدت 5 روز می باشد. شماره های تاریخ گذشته در زیر قفسه نشریات بایگانی شود، اطلاع رسانی به اعضا در این خصوص نیز الزامی است. (توصیه نهاد)

نکته. در صورتی که بیش از 3 ماه نشریه مورد نظر امانت نرفت کتابدار باید آن مجله را اهدا کند.

ب: با تشخیص و هماهنگی مدیرکل استان در کتابخانه نگهداری شوند تا پس از تکمیل دوره نشریه، در یک جلد صحافی، در پایگاه اصلی ثبت و به بخش مرجع منتقل شود. 

ج: با رعایت اولویّت و هماهنگی رؤسای ادارات شهرستان ها، به اعضا و ارگان های توصیه شده اهدا شود. اولویت های نهاد به شرح ذیل می باشد:

1- ارائه به مراکزی مانند زندان ها، کانونهای اصلاح و تربیت، یا مراکزی که حضور عموم در آنها طولانی مدت است (مانند آرایشگاه ها، نانواییها، مراکز خدمات درمانی، مهدهای کودک، سالن های ورزشی، مطبها و ...) قرار دهند. چنانچه یکی از مراکز مذکور بخواهد به صورت مرتّب از دوره های گذشته نشریّات استفاده کند، باید متعهّد شود تجهیزاتی را برای نگهداری نشریّات به کار برد که آرم و نام نهاد کتابخانه های عمومی کشور بر روی آن مشهود باشد؛

2- در اختیار اعضای علاقمند به صورت هدیه قرار داد؛

د: در صورت مستهلک شدن نشریّه ویا عدم استقبال، برای بازیافت ارسال شود.

3-5. نشریّاتی که محتوای آنها حائز ارزش هستند و با گذشت زمان ارزش آنها کم نمی شود و ممکن است فیزیک آنها صدمه ببیند کتابدار می توان با کسب مجوزهای لازم نسبت به دیجیتال سازی آنها اقدام کند.

3-6. در صورت وارد کردن خسارت به نشریّه، عضو موظّف است اصل نشریّه را تهیّه کند و چنانچه اصل آن موجود نباشد، نسبت به پرداخت بهای جلد آن اقدام کند. کتابدار موظف است در وجه عضو  رسید وجه صادر کند.


ماده 4) ساماندهی نشریّات و روزنامه ها

4-1. شماره آخر روزنامه ها در کتابخانه نگهداری و شماره ها گذشته برای بازیافت ارسال شود.

4-2. به منظور سهولت دسترسی، نشریّات به شیوه ی الفبایی در قفسه ها قرار گیرد. 

4-3. شماره آخر نشریّه روی قفسهی نشریّات به نمایش گذاشته شود و غیر قابل امانت خواهد بود. اطلاع رسانی به اعضا در این خصوص الزامی است.

4-4. تا زمانی که شمارهی جدید یک نشریّه به کتابخانه نرسیده است، شمارهی قبلی بر روی قفسه نمایش و در محل الفبایی خود قرار گیرد.

4-5. در صورت وجود امکانات کتابدار می تواند با اخذ هزینه نسبت به تهیه کپی از مجلات و کتب مرجع اقدام کند، صدور رسید دریافت وجه الزامی است.

4-6. ادارات کل استان می توانند نسبت به اشتراک پایگاههای اطلاعاتی خارجی و داخلی پس از استعلام از معاونت توسعه نهاد اقدام کنند.


ماده 5) حداقل فضا و تجهیزات بخش نشریّات 

5-1. هر کتابخانه باید فضایی برای نشریات در نظر بگیرید، ادارات کل استان موظفند نسبت به تهیه حداقل 2 قفسه مخصوص اقدام کنند. 

5-2. برای آن دسته از کتابخانه هایی که فضای لازم برای راه اندازی بخش مستقل نشریات را دارند حداقل فضا و تجهیزات مورد نیاز به شرح ذیل خواهد بود:

مترا‍ژ: 15 مترمربع

قفسه نشریّات: 5  قفسه

میز مطالعه : با حداقل 6 نفر ظرفیت

صندلی مطالعه: متناسب با میزهای مطالعه

مبل راحتی: یک دست

رایانه : یک دستگاه

دستگاه کپی: یک دستگاه


5-3. محل مناسب برای استقرار بخش نشریّات، با توجّه به استفادهی زیاد مراجعان از آن، فضای ورودی کتابخانه و در مسیر دید کتابدار یا در کنار بخش مرجع است. 


ماده 6) آرشیو مجلات در کتابخانه های مرکزی

6-1. کتابخانه های مرکزی ملزم به آرشیو همه مجلات می باشند.

6-2. امانت نشریات در کتابخانه مرکزی مجاز نیست.

6-3. کتابدار ملزم است قبل از تکمیل دوره نشریه نشریات تاریخ گذشته را در کتابخانه نگهداری و پس از تکمیل دوره برای صحافی ارسال کند.


این دستورالعمل در 6 مادّه تنظیم و تدوین شد و از زمان ابلاغ لازم الاجرا است.